تاریخ استان اردبیل

جستجو

مطالب منتشر شده در دسته ی "تاریخ استان اردبیل"

خانه رضا زاده

 خانه رضا زاده

خانه رضا زاده

• نام بنا: خانه رضا زاده
• نام شهرستان: اردبیل
• آدرس: محله اوچدکان
• قدمت: قاجاریه
• شماره ثبت: ۲۵۷۹
• شرح مختصری در مورد تاریخچه بنا:
خانه مرحوم رضازاده در محله اوچدکان (یکی از محلات ششگانه) در اردبیل واقع شده که قدمت آن مربوط به اواخر دوره قاجاریه می باشد. سردرب ورودی خانه در منتهی الیه جنوب شرقی بنا در مقابل میدانچه ای قرار گرفته که توسط هشتی به محوطه حیاط وارد می شود. بخش اعیانی ساختمان در دو طبقه به مساحت ۶۴۰ متر مربع و پلان نعلی شکل ساخته شده که طبقه اول دارای دو اتاق گوشواره با یک راهروی میانی و نیز راهروی دیگر عمود بر آن است که توسط دو دسته پله موجود در آن دو طبقه فوقانی به هم مرتبط می شود و طبقه دوم نیز دارای دو اتاق گوشواره با یک تالار یا شاه نشین در وسط میباشد.

 

مقبره شیخ جبرائیل کلخوران

مقبره شیخ جبرائیل کلخوران

مقبره شیخ جبرائیل کلخوران

آرامگاه شیخ امین الدین جبراییل پدر شیخ صفی الدین اردبیلی نیای پادشاهان صفوی در دو کیلومتری شمال شهر اردبیل در روستای شیخ کلخوران در بخش مرکزی شهر اردبیل واقع گردیده است. این آبادی، مقبره سید امین الدین شیخ جبرائیل – پدر شیخ صفی الدین اردبیلی- در محوطه وسیعی معروف به باغ شیخ به شکل چهار گوش بنا نهاده شده است و دارای رواق، ایوان و بخش اندرونی در دوحجره کوچک در دو سوی جنوبی بنای درونی می باشد.
می باشد. درب ورودی اصلی بنا از سوی شمال شرقی است و در جلوی درب ورودی ، یک ایوان به عرض ۳۰/۲ و طول ۲۰/۴ متر قرار دارد و در وسط آن عبارات “الله”، “محمد”، “یا علی مدد”، ودر طرفین آن با کاشی های کوچک فیروزه ای رنگ بیت زیر نوشته شده است:

مقبره شیخ جبرائیل کلخوران

مقبره شیخ جبرائیل کلخوران

“هر کسی کو به ادب دست برین درننهد         بی شک از پای درآید به یقین سر بنهد”
دورتا دور رواق کاشی کاری شده به طوری که هر قسمت با یک نوع کاشی و نقش جداگانه زینت یافته ودر سقف رواق، گچبری زیبایی به طرز مقرنس ترتیب داده نقاشی ها به رنگ های طلایی و قهوه ای و نارنجی سیر و نقش درختان، گلها و پرندگان مختلف بر روی آن دیده می شود.

گنبد این بقعه، دوپوش است که پوشش زیرین با کاسه کاری های و مقرنس های گچی بسیار زیبا مزین گشته و به شیوه دوران صفویه رنگ آمیزی و نقاشی شده این مقرنس کاری ها احتمالاً در زمان شاه عباس اول دوباره تعمیر شده است. دور تا دور داخل بقعه با کاشی های گوناگون کاشی کاری شده و در ارتفاع تقریبی ۸۰/۱ متر از کف بقعه در بالای قسمت کاشی کاری شده به خط زیبایی از گفتار مولا علی و قرآن مجید جملات وآیاتی نوشته اند. بالای این کتیبه ها تا نزدیک سقف، گچ کاری شده و نقاشی های زیبایی با رنگ های مختلف کشیده شده است. نمای خارجی بقعه درسوی مشرق بنا هم دارای سه درب و چهار پنجره و سه ایوان و طاق نمای کوچک است که کاملاً با نمای دیوار خارجی غربی بقعه قرینه است و روی دیوار، نام “الله”، “محمد” و “علی” باکاشی فیروزه ای رنگ نوشته شده است ادامه مطلب

عشایر شاهسون

عشایر شاهسون

عشایر شاهسون

کوچ نشینی  یک نوع حیات بشری است که پس از یکجا نشینی پدیده آمده است و قدمت آن به ۱۲هزار سال پیش بر می گردد و تاریخچه عشایر شاهسون نیز به طوایف و ترکمانان وابسته به ترک های غز  که از گذشته های دور در نواحی شرق دریای  خزر زندگی چادر نشینی و شبانکاره داشته اند ارتباط پیدا می کند که در حدود ۱۰۰۰ سال قبل به خراسان عزیمت و پس از شورش و طغیان برعلیه محمد غزنوی به دشتها و دامنه های کوه سبلان رهسپار و برخی در اردبیل و عده ای در دشت مغان به زندگی مشغول شده اند و از همین زمان  زبان ترکی بین اهالی و ساکنین آذربایجان رواج یافته  که امروزه آن را زبان آذری می نامند .

جمعیت
جمعیت عشایر استان از دو ایل بزرگ به نام ایل شاهسون با ۸/۹۳ درصد  و ایل قره داغ با ۷/۲ درصد جمعیت و دو طایفه مستقل شاطرانلو با ۹/۲ درصد و طایفه مستقل فولاد لو یا ۶/۰ درصد جمعیت از ۱۰۷۷۸ خانوار و ۷۲۲۱۳ نفر جمعیت که ۳۷۳۲۴ نفر یعنی ۵۲ درصد مرد و ۳۴۸۸۹ یعنی ۴۸ درصد زن هستند تشکیل شده است این تعداد عشایر در ۵۷۲ قشلاق ، ۷ زیست بوم ، ۵۳ کانون توسعه و ۱۵۲۷ اوبه  زندگی می کنند و در مجموع عشایر استان از ۴۵ طایفه تشکیل شده است . از نظر مقایسه با عشایر استان ۲/۶ درصد جمعیت استان و در کل ۶/۵ درصد جمعیت عشایری کشور را تشکیل می دهد .

وضعیت اقتصادی عشایر شاهسون :
دشت حاصلخیز مغان در جلگه گسترده اردبیل و متاثر از آب و هوا و شرایط اقلیمی سبلان از پر محصول ترین نقاط کشور بوده و عشایر را در فصول پاییز و زمستان ، به عبارتی دوره قشلاقی را به خود اختصاص داده است . شغل اصلی و درآمد عمده عشایر در استان اردبیل دامداری است و زراعت ، باغداری ، صنایع دستی در درجه های بعدی اهمیت قرار دارند . کوچ یکی از ضروریات لازم زندگی عشایر است که به دو صورت شامل کوچ عمودی و کوچ افقی است که در استان اردبیل کوچ از نوع عمودی بوده و از کمترین ارتفاع (۵مترازسطح دریا) شروع و تا ارتفاع ۴۵۰۰ متری ادامه داشته و طول این کوچ به بیش از ۴۰۰ کیلومتر ادامه پیدا می کند . که شامل کوچ بهاره و کوچ پاییز است . کوچ بهاره معمولا براساس عرف و عادت محلی از ۴۵ روز بعد عید شروع و به مدت ۱۵ الی ۲۰ روز طول می کشد و کوچ پاییز که از اواسط یا اواخر شهریور ماه شروع و به مدت ۴۰ الی ۴۵ روز طول می کشد البته ذکر این نکته ضروری است که زمان شروع کوچ بهاره و پاییزه و مدت اطراق در مراتع می یابند تابع شرایط اقلیمی و آب و هوایی است که این امر می تواند مدت کوچ را اندکی تغییر دهد .

تاریخچه عشایر شاهسون
شاهسونها گروههایی از طوایف ترک ایران هستند که از سوی شاه  عباس اول سازماندهی شده اند تا موقعیت طوایف ترک قزلباش را احراز کنند . نادرشاه افشار برخی از این طوایف را تحت رهبری فردی به نام بدرخان از طایفه ساریخان بیگلو متحد کرد . در قرن هجدهم در اثر رقابت داخلی در خانواده بدر خان شاهسون به دو کنفدراسیون تقسیم شد که از آن زمان به بعد به نام شاهسونهای اردبیل و مشکین شهر نامیده می شود .
در اویل قرن نوزدهم میلادی هرکدام از کنفدراسیونهای دو گانه که ال خوانده می شد به وسیله یکی ار اعقاب بدرخان با لقب ال بیگی رهبری می شد .
در دوران حکومت قاجار فعالیتهای زیادی در قلمرو شاهسونان به وقوع پیوست به خصوص در زمان فتحعلی شاه با عقد قرارداد گلستان بین ایران و  روس ، روسها در منطقه تالش و بخشهای شمالی مغان ساکن شدند و این امر باعث تهدید سرزمینهای قشلاقی شاهسونان گردید و بر اساس معاهده ترکمنچای مرزهای ایران از سمت شمال محدود به شکل هروی در آمد در نتیجه قسمت بزرگی از منطقه قشلاقی ایل شاهسون از دست رفت در دوره رضاخان پهلوی عشایر شاهسون به یک سیاست اجباری اسکان عشایر لطمات فراوانی از جهت ساختار اجتماعی – سیاسی و تولیدی متحمل شده و سیاست اجباری که در قلمرو شاهسون ها نیز به نخنه قاپو بودن بود . هویت ایلی شاهسونها را در نابودی کامل قرار داد . بعد از سقوط رضاخان ، محمدرضا پهلوی سیاستهای پدری را به شکلی دیگر با زیرکشت بردن اراضی واقعی آنها و دریغ حمایتهای دولت از شاهسونها ادامه داد . بعد از پیروزی انقلاب اسلامی سازمان امور عشایر متولی عشایر استان شده و با حمایت های خود و تشکیل شرکتهای تعاونی عشایری در جهت بهبود وضع زندگی آنها گام برداشت . ادامه مطلب

logo-samandehi