گیاهان داروئی استان Archives - صفحه 8 از 13 - بهشتی به نام اردبیل

جستجو

مطالب منتشر شده در دسته ی "گیاهان داروئی استان"

زردآلو

زردآلو

زردآلو

درخت زردالو بومی نواحی چین می باشد و هنوز هم بصورت وحشی در این مناطق می روید. درخت زردآلو تا ارتفاع ۶ متر می رسد و برگهای آن نوک تیز و به رنگ سبز روشن مایل به زرد می باشد. میوه زردالو در اواسط تابستان می رسد.

این میوه سرشار از ویتامینهای AوCو آهن است. مواد مغذی موجود در زردآلو از چشم ها و قلب حفاظت می کندو فیبرهای موجود در آن برعلیه بیماریها مبارزه می کند.

زردآلو منبع غنی بتاکاروتن (پیش ساز ویتامین A ) است. زردآلوهایی که رنگ نارنجی تیره دارند ‘ حاوی بتاکاروتن بیشتری هستند. موادغذایی حاوی بتاکاروتن باعث کاهش خطر بروز ببماریهای قلبی ‘ سکته ‘ آب مروارید و بعضی سرطانها می شوند.

مقادیر بالای بتاکاروتن و لیکوپن موجود در زردالو باعث می شود غذای مفیدی برای حفظ سلامت قلب باشد. این دو ماده بعنوان آنتی اکسیدان از اکسیداسیون LDL کلسترول و بروز بیماریهای قلبی جلوگیری می کنند.

زردآلو حاوی فیبرهای محلول در آب است . مصرف فیبرهای محلول باعث حفظ قند خون در مقدار طبیعی و کاهش کلسترول خون می شود.

برگه زردآلو غنی از پتاسیم است و مصرف آن باعث تنظیم فشارخون می گردد.

زردالوی رسیده به علت دارا بودن ویتامینهای گروه ب برای درمان بیماریهای عصبی و روحی ‘ بی خوابی و… مفید است.

در ۱۰۰ گرم زردآلوی بدون هسته مواد زیر موجود است:

انرژی ۵۴ کالری

آب ۸۴-۸۱ گرم

مواد قندی ۱۲-۱۰ گرم

پروتئین ۱ گرم

کلسیم ۱۸ میلی لیتر

فسفر ۲۳ میلی گرم

سدیم ۱ میلی گرم

پتاسیم ۲۸۰ میلی گرم

آهن ۵ میلی گرم

ویتامین A 2700 واحد

ویتامین B1 3 میلی گرم

ویتامین B2 4 میلی گرم

ویتامین B3 6 میلی گرم

ویتامین C 10 میلی گرم

اسید سالسیلیک ۱/۵ گرم

مواد نشاسته ای ۶/۳۵ گرم

آلبومین ۴۵ گرم

چربی ۱۲ گرم

مغز زردآلو دارای ۴۰% روغن ‘ مقداری پروتئین ‘ قند ‘ اسانس‘ ویتامینهای A‘C و B17 می باشد. B17 پانگامیک اسید نیز نامیده می شود که ضد بیماری سرطان و معالج سرطان است و به صورت قرص در اروپا وجود دارد و مصرف می شود. ادامه مطلب

بادرنجبویه

بادرنجبویه

بادرنجبویه

نام علمی : Melissa officinalis

نام انگلیسی : Lemon balm

خانواده : نعناعیان Lamiaceae

در مورد بادرنجبویه لازم است بدانید :

شکی نیست که بادرنجبویه از جمله گیاهان دارویی است که در تمام تقسیم بندی های گیاهان دارویی جزو گیاهان دارویی درجه اول و سبز معرفی می شود و هر کسی اندک سررشته ای در علم گیاهان دارویی داشته باشد بطور قطع به این نکته اذعان دارد. در ایران نامهای دیگری همچون ملیس, فرنجمشک، وارنگ بو و یا حتی بالنگ بو هم به آن گفته می شود. از قدیم الایام به عنوان یک گیاه دارویی شناخته شده و مردم از آن استفاده می کردند .مواد موثره ی بادرنجبویه اثر آرامبخشی اعصاب و بیماریهای معدی و قلبی دارند. از آن به عنوان آرامبخش استفاده می شود و اثر سنبل الطیب (Valeriana officinalis) را تشدید می کند . از اسانس آن استفاده های فراوانی در صنایع آرایشی بهداشتی و داروسازی می شود .

لازم به ذکر است گیاهی که هم اکنون در سبزی فروشی ها به نام بادرنجبویه به فروش می رسد گیاه دیگری با نام فارسی بادرشبو و با نام علمی Deracocephalum muldavica است که اثراتی تا حدودی شبیه بادرنجبویه ولی خفیف تر دارد.

در ضمن در فروشگاههای عطاری هم به علت عدم آشنایی عطاران سنتی و جمع آوری کنندگان گیاهان از منابع طبیعی با علم گیاهشناسی ، گیاهی به نام گل اروانه (دوای شیخ علی) یا Hymenocrater. که برگهایی بسیار شبیه بادرنجبویه دارد به فروش می رسد. لذا باید توجه نمود که با استفاده از این گیاهان توقع ایجاد اثرات بادرنجبویه را نباید داشت.

وجه تمایز بادرنجبویه با گیاهان مذکور این است که بادرنجبویه برگهای قلبی شکل دارد در حالی که بادرشبو برگهایی کشیده و به طول ۳ تا ۵ سانتی متر و عرض ۱ تا ۵/۱ سانتی متر دارد . همچنین تمایز آن از گل اروانه یا دوای شیخ علی این است که در بادرنجبویه برگها بویی شبیه لیمو دارند که در گل اروانه این بو اصلاً به مشام نمی رسد.

گیاهشناسی :

بادرنجبویه گیاهی است پایا و پرشاخه و پرپشت به ارتفاع ۳۰ تا ۸۰ سانتی متر و بسته به شرایط اقلیمی بیشتر و یا کمتر هم می شود. منشا آن شرق مدیترانه و جنوب اروپا گزارش شده است و در اسپانیا تا قفقاز و در آسیای صغیر و ایران رویش دارد.

برگها قلبی شکل ، متقابل و دندانه دار با دندانه های فاصله دار از هم است. روی برگها را کرکهای ریز سفیدرنگی پوشانده است. طول برگها ۳ تا ۶ سانتی متر است و عرض آنها هم ۳ تا ۴ سانتی متر. رنگ برگها معمولا در سطح فوقانی سبز تیره و در سطح تحتانی سبز روشن است و هنگامی که در دهان گذاشته شوند باعث خشک شدن دهان و ایجاد مزه ی گس می شود که به خاطر دارا بودن تانن است. برگها دارای رگبرگهای برجسته و ظاهری ناصاف هستند.

ساقه ها همانند سایر گیاهان خانواده نعناعیان چهارگوش و مستقیم هستند و به ندرت اتفاق می افتد که به صورت خوابیده روی زمین قرار بگیرند (که در گیاهان جوان این اتفاق بیشتر است).

ریشه ها به رنگ قهوه ای و از روی استولونها خارج می شوند. گلها در خرداد تا اواسط مرداد و در زاویه بین برگها ظاهر شده و دارای رنگهای سفید یا گلی هستند و به تعداد ۶ تا ۱۲ تایی در محور برگها ظاهر می شوند . کاسه و جام آن دارای دو لوب است که لوب بالایی دارای دو لوب و لوب تحتانی دارای سه لوب است. بر روی کاسه ی گل ۱۳ رگه قابل تشخیص است. پرچمها دی دینام ( ۲بزرگ و ۲ کوچک) هستند و میوه ی چهارفندقه ای قهوه ای رنگ دارد.

نیازهای اکولوژیکی :

در طول رویش به هوای گرم و نور کافی نیاز دارد. بذرها در دمای ۱۰ درجه سانتی گراد جوانه می زنند و درجه حرارت مطلوب برای رشد آن ۲۰ تا ۲۲ درجه سانتی گراد است. برای مدتی می تواند سرماهای شدید تا ۲۰- درجه را هم تحمل کند ولی اگر گیاه مسن باشد این دماها برای آن مضر خواهد بود.

کمبود نور سبب کاهش رشد و مواد موثره و کیفیت و کمیت اسانس میشود. بادرنجبویه در هر نوع خاکی قادر به رویش است ولی خاکهایی با بافت متوسط و غنی از ترکیبات کلسیم و مواد و عناصر غذایی برا ی رویش آن مناسب است. pH مناسب آن بین ۸/۴ تا ۸ می باشد.

ترکیبات شیمیایی :

برگ ملیس دارای یک ماده تلخ ، تانن، کامفر ، قندهای مختلف، مواد رزینی، مواد پکتیکی و ۱/۰ تا ۲۵/۰ (گاهی ۷۵/۰) درصد اسانس است که ماده موثره آن به حساب می آید. اسانس ملیس مایعی بیرنگ یا به رنگ زرد روشن تا مایل به خاکستری است که دارای بویی بسیار مطبوع شبیه لیمو می باشد که اگر این اسانس از برگ گیاه قبل از گلدهی گرفته شده باشد این بو محسوس تر است. مهمترین ترکیبات تشکیل دهنده ی اسانس هم سیترال ، سیترونلال ، ژرانیول و لینالول هستند. ادامه مطلب

نسترن کوهی – گیلدیک

نسترن کوهی - گیلدیک

نسترن کوهی – گیلدیک

 نسترن کوهی منبع غنی ویتامین c

نامها و تیره گیاه

نام گیاه:  نسترن کوهی, گل سرخ وحشی, گل سرخ بری , گل باغی یا گل باخی – گل محمدی

نام محلی: در کردستان شیلان یا دلیق گویند.

نام محلی : در آذربایجان گیلدیک

نام علمی: Rosa canina L.

نام انگلیسی: Dog rose – pig rose

تیره: گل سرخ Rosaceae

نسترن وحشی – گیلدیک – گیاهان داروئی استان اردبیل

تاریخچه

نسترن کوهی از گیاهان دارویی ارزشمندی است که مردم اکثر سرزمینها از میوه های این گیاه برای درمان بعضی از بیماریها استفاده می کنند. از میوه نسترن کوهی میوه بدون دانه و حتی از دانه آن به عنوان دارو یاد شده است.میوه این گیاه سرشار از ویتامین C است و سایر ویتامینها را نیز دارا می باشد و برای جبران کمبود ویتامینهای بدن استفاده می شود.

در برخی از کشورها از میوه های نسترن کوهی مربا یا مارمالاد تهیه می کنند مواد موثره این گیاه سبب کاهش اسید اوریک و معالجه ناراحتیهای ناشی از نقرس می گردد. از این مواد همچنین برای مداوای تورم کلیه و مجاری ادراری استفاده می شود. روغن دانه های نسترن کوهی در صنایع بهداشتی و آرایشی مورد استفاده فراوانی دارد. صرف نظر از خصوصیات دارویی این گیاه جنبه های زینتی آن در فضای سبز (بخصوص در مناطقی که از نظر شرایط آب و هوایی و خاکی از وضعیت خوبی برخوردار نیستند) در خور توجه بوده و حتی در اغلب اوقات به عنوان پایه برای رزهای زینتی مورد استفاده قرار می گیرد. این گیاه پراکنش زیادی در کشور دارد و حتی در بعضی نقاط به عنوان علف هرز در مزارع رشد می کند.(۷)

خصوصیات گیاهشناسی

اختصاصات ظاهری گونه

نسترن کوهی گیاهی درختچه ای و چند ساله است و بطور خودرو در مناطق خشک روی صخره ها و حتی در بوته زارها می روید. ارتفاع آن متفاوت و بسته به شرایط اقلیمی محل رویش ۳ – ۰٫۵ متر است. ساقه آن مستقیم و استوانه ای شکل است و انشعابات متعددی دارد که گیاه را پرپشت و استوانه ای شکل می سازد، ساقه ها پوشیده از خارهای خمیده یا قلابی شکل می باشد.

برگها مرکب شانه ای و دندانه داربوده, تعداد برگچه ها فرد و بین ۵ تا ۱۱ عدد است. برگچه ها روی دمبرگ مشترکی به طول ۲-۷ سانتی متر قرار می گیرند. هر برگچه صاف و کبود رنگ بوده , گاهی روی رگبرگ کمی کرک وجود دارد و در رگبرگهای پشت برگچه تارهای غده ای وجود دارد.برگچه ها دارای دندانه های اره ای نوک تیز کشیده رو به بالا می باشند.

گلها معطر, به قطر ۲-۸ سانتی متر بوده و به دنبال یکدیگر بر روی ساقه ظاهر می شوند،دارای یک پایک صاف و کم و بیش خزی به طول ۰٫۵-۲٫۵ سانتی متر و گلبرگها سفید یا صورتی رنگ  هستند . کاسبرگها شانه ای پس از ریختن گلبرگها برگشته و معمولاً بعد از رسیدن میوه خزان کننده خامه بدون کرک یا دارای مقدار کمی کرک می باشد.

میوه آن  گرد یا تخم مرغی کوزه ای شکل , کشیده , صاف با رنگ قرمز روشن (در مرحله رسیدگی کامل به رنگ قرمز تیره مایل به قهوه ای) که سینورودون نام داردو دانه ها در داخل آن قرار دارد. پس از انجام عمل لقاح در گل، جدار برجستگی کوزه ای شکل ضخیم و قرمز رنگ شده ، مواد مختلف ذخیره می نماید و Cynorrhodon نامیده می شود. (نام Cynorrhodon به تفاوت به نهنج فرو رفته و کوزه ای شکل اطلاق می گردد). جدار داخلی قسمت کوزه ای شکل، دارای الیاف باریک، نازک و ابریشمی است و در آن فندقه های متعدد بیضوی زاویه دار و بسیار سخت جای دارد که میوه حقیقی گیاه هستند. ادامه مطلب

logo-samandehi